Nhìn lại chuyến Tông du Châu Phi của Đức Thánh Cha Lê-ô XIV

Chuyến tông du của Đức Thánh Cha (ĐTC) Lê-ô XIV đến bốn quốc gia châu Phi: Algeria, Camerun, Angola và Guinea Xích Đạo, từ ngày 13 đến 23/4/2026 là một biến cố mục vụ mang ý nghĩa đặc biệt đối với Giáo hội hoàn vũ. Đây không chỉ là hành trình dài nhất của ngài kể từ khi lên ngôi vị Giáo hoàng, mà còn là dấu chỉ sống động về một Giáo Hội “lên đường”, hiện diện giữa lòng thế giới để loan báo Tin Mừng và xây dựng sự hiệp thông.

Ngay từ khởi đầu, chuyến tông du đã mang chiều kích thiêng liêng với khẩu hiệu “Bình an ở cùng anh chị em”. Tại Angela, trong cuộc gặp gỡ với giới chức chính quyền và ngoại giao đoàn tại Trung tâm Hội nghị Djamaa el Djazair, Đức Thánh Cha đã khẳng định: “Tôi hiện diện giữa quý vị như một người hành hương của hòa bình, khao khát được gặp gỡ người dân Algeria cao quý… Cảm thức tôn giáo sâu sắc của người dân Algeria nuôi dưỡng một nền văn hóa gặp gỡ và hòa giải, mà chuyến thăm của tôi cũng mong muốn trở thành một dấu chỉ cho điều đó.” Trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Phi vẫn đang đối diện với xung đột, nghèo đói và bất ổn xã hội, sứ điệp hòa bình của ĐTC trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các cuộc gặp gỡ với chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn tại mỗi quốc gia đều nhấn mạnh đến tinh thần đối thoại, hòa giải và đặt lợi ích chung lên trên mọi khác biệt.

Một nét nổi bật trong chuyến tông du này là chiều kích liên tôn và đối thoại văn hóa. Ngay tại Algeria, quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo, ĐTC đã viếng thăm Đại Đền thờ Hồi giáo và gặp gỡ các nhà lãnh đạo tôn giáo, qua đó thể hiện rõ lập trường của Giáo Hội: xây dựng tình huynh đệ và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các tôn giáo.

Bên cạnh đó, chuyến tông du còn mang đậm tính mục vụ khi ĐTC hiện diện như một người cha giữa đoàn con. Ngài gặp gỡ các Giám mục, linh mục, tu sĩ, giáo lý viên và đông đảo tín hữu, khích lệ họ kiên vững trong đức tin, sống chứng tá Tin Mừng giữa đời thường. Chính ngài đã khẳng định với các nhà báo trên chuyến bay tới Luanda – Angola rằng: “Trước hết, tôi đến Phi châu với tư cách là mục tử, là người đứng đầu Giáo hội Công giáo, để hiện diện, cử hành, khích lệ và đồng hành với tất cả các tín hữu Công giáo trên khắp Phi châu”.

Không dừng lại ở đó, các chủ đề lớn xuyên suốt chuyến đi như bảo vệ môi trường, quan tâm đến người di cư, chăm lo cho giới trẻ và đời sống gia đình cho thấy tầm nhìn mục vụ toàn diện của ĐTC. Những ưu tư này phản ánh thao thức của Giáo Hội trước những thách đố toàn cầu, đồng thời mời gọi mọi Ki-tô hữu dấn thân xây dựng một thế giới công bằng và nhân ái hơn. Có thể kể đến chuyến thăm cô nhi viện Ngul Zamba tại Yaoundé – Camerun của Đức Thánh Cha, Sơ Bề trên Tổng quyền đã diễn tả: Sự hiện diện của Đức Thánh Cha là dấu ấn thiêng liêng củng cố sứ mạng phục vụ người nghèo và trẻ em bị bỏ rơi trong hơn 40 năm qua. Bên cạnh đó, trong phần chứng từ, các em nhỏ đã cùng nhau cất lên những tâm tình đầy cảm động và chất chứa một thông điệp đức tin: “Chúng con không phải là trẻ mồ côi… Giáo Hội là gia đình của chúng con… Đức Thánh Cha là cha của chúng con.”

Kết thúc chuyến tông du 4 quốc gia Châu Phi và chia tay tại Guinea Xích Đạo, Đức Thánh Cha bày tỏ lòng biết ơn tới mọi người đã góp phần cho sự thành công của chuyến viếng thăm. Ngài đặc biệt nhấn mạnh: “Tôi rời châu Phi với một kho tàng vô giá của đức tin, đức cậy và đức mến: một kho tàng được dệt nên từ những câu chuyện, những gương mặt, những chứng tá vừa tràn đầy niềm vui vừa thấm đẫm đau khổ, làm phong phú sâu xa đời sống của tôi và sứ vụ của tôi với tư cách là Đấng kế vị Thánh Phê-rô”.

Nhìn tổng thể, chuyến tông du không chỉ là một hành trình địa lý, nhưng là một hành trình đức tin. Qua từng điểm dừng chân, ĐTC Lê-ô đã gieo những hạt giống của hy vọng, hòa bình và hiệp nhất. Sự hiện diện của ngài trở thành dấu chỉ hữu hình của tình yêu Thiên Chúa dành cho mọi dân tộc, đặc biệt là những cộng đoàn đang gặp nhiều khó khăn và thử thách.

Chuyến tông du khép lại, nhưng dư âm vẫn còn vang vọng: lời mời gọi toàn thể Giáo Hội trở nên chứng nhân của Tin Mừng, sống tinh thần hiệp hành, và không ngừng ra đi để đem ánh sáng Đức Kitô đến với thế giới hôm nay, như chính lời của Đức Thánh Cha đã bày tỏ trên chuyến bay trở về Rô-ma: “Chuyến đi trước hết phải được hiểu như sự diễn tả ước muốn loan báo Tin Mừng, công bố sứ điệp của Chúa Giê-su Ki-tô, và như thế, đó là cách đến gần dân chúng trong niềm hạnh phúc của họ, trong chiều sâu đức tin của họ, nhưng cũng trong đau khổ của họ.” Đây có lẽ cũng chính là mong ước và là lời mời gọi của Đức Thánh Cha đối với mọi ki-tô hữu trên toàn thế giới.

Truyền thông TGP Hà Nội tổng hợp