Ba năm xa quê – Thử thách bản thân trong sự quan phòng của Thiên Chúa

Ngày 28 tháng 8 năm 2026 vừa qua đánh dấu tròn ba năm tôi xa Việt Nam để lên đường học tập tại Hoa Kỳ. 

Ba năm …

Một khoảng thời gian không quá dài, nhưng cũng đủ để một người thay đổi cách nhìn về cuộc sống, con người và nhất là về Thiên Chúa. Ba năm ấy, nếu phải gói lại trong một câu, tôi sẽ gọi đó là: “Thử thách bản thân trong sự quan phòng của Thiên Chúa.”

Ngược dòng thời gian…

Ba năm về trước, tôi bước vào năm đầu tiên của hành trình đào tạo để trở thành linh mục. Đó là một trong những năm học mang lại cho tôi nhiều niềm vui nhất, bởi tôi được tách mình khỏi thế giới đầy bận rộn và những ưu tư thường ngày. Tôi được chìm đắm trong những suy tư về sự hiện hữu của Thiên Chúa và sự vĩ đại của Ngài qua các công trình tạo dựng. Có những buổi tối, tôi nằm dài trên chiếc ghế đá để ngắm những vì sao mà dường như tôi đã quên mất chúng tồn tại sau nhiều năm chỉ biết chú tâm vào việc học. Tôi đã từng nghĩ: nếu cuộc đời cứ trôi qua êm dịu và thanh thoát như thế này, có lẽ sẽ chẳng ai trên thế giới này cảm thấy cô đơn hay đau khổ.

Suy nghĩ bất chợt đó tưởng chừng như là một triết lý sống. Trên thực tế, điều tôi nghĩ là tốt chưa chắc đã là điều tốt đẹp nhất cho tôi. Có khi, điều đang khiến tôi lo lắng hôm nay lại chính là nguyên nhân dẫn đến những niềm hạnh phúc của ngày mai.

Bước Ngoặt và Sự Thử Thách Bản Thân

Vào những ngày đầu của năm Tu Đức, một vị linh mục nói với tôi:

“Cậu học tiếng Anh dần đi, để vài năm nữa sẽ được gửi đi học.”

Tôi nghĩ thầm: “Ồ, còn vài năm nữa mới đi học. Vậy thì bây giờ cứ vui vẻ tận hưởng từng phút giây tuyệt vời của năm Tu Đức này đã.”

Tôi đâu biết rằng chữ “vài năm nữa” của vị Linh mục lại trở thành “mùa hè năm ấy” trong ý định của Thiên Chúa. Tôi được gọi đi du học trong chính mùa hè năm ấy! Nhanh hơn điều tôi suy nghĩ!

Một nỗi buồn nhè nhẹ khi các anh em khác lần lượt nhận bài sai trong ngày bế giảng năm học, còn tôi chưa một lần được trải nghiệm cảm giác của một “thầy xứ”, hay đơn giản hơn là một “chú xứ”. Nỗi buồn khi phải rời xa quê hương và gia đình để đến một nơi mà tôi hoàn toàn không có ý niệm hay hình dung rõ ràng. Nỗi buồn khi nghĩ rằng, có thể tôi sẽ không thường xuyên được gặp lại những người thân yêu của mình, hay sẽ chẳng còn cơ hội để gặp họ nữa. Nỗi buồn khi phải bắt đầu lại việc học mà tôi đã từng hoàn thành tại Việt Nam. Và nỗi buồn khi phải xa những người anh em cùng lớp – những người đã cùng tôi xây dựng nên biết bao ký ức tuyệt vời của những năm tháng tuổi mười tám, đôi mươi.

Đứng trước những ưu tư, lo lắng và sợ hãi ấy, tôi vẫn quyết định vâng lời Bề Trên. Tôi tin rằng, nếu Thiên Chúa đã mở một con đường mới cho tôi, Ngài cũng sẽ ban ơn để tôi bước đi trên con đường ấy.

Tôi đến Boston với một chút vốn tiếng Anh ít ỏi. Sự thật tát vào mặt tôi khiến tôi tối sầm mặt và nhận ra rằng: Biết tiếng Anh và sống trong môi trường tiếng Anh là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.

Năm đầu tiên có lẽ là năm cô đơn nhất. Tôi vùi mình vào những bài luyện thi TOEFL mà nhiều lúc quên mất Chúa và  quên cách tận hưởng cuộc sống. Mỗi lần đi ăn cơm là một lần áp lực, bởi tôi phải cố gắng lắng nghe xem mọi người đang nói gì. Tôi theo học tại Boston University – một ngôi trường danh tiếng và có nhiều hoạt động ngoại khóa, nhưng ngoài thời gian trên lớp, tôi lại trở về nhà ngay để tiếp tục học. Đó có lẽ là lần đầu tiên trong cuộc đời tôi thực sự cảm nhận được thế nào là phải cố gắng học tập.

Có những lúc mệt mỏi! Có những lúc thất vọng! Có những lúc tôi tự hỏi: “Mình có thực sự làm được không?” Nhưng rồi tôi vẫn bước tiếp.

Sự quan phòng của Thiên Chúa

Sau năm đầu tiên tại Mỹ, tôi hoàn thành kỳ thi TOEFL và bắt đầu chương trình học chính thức của mình. Tôi cảm thấy như vừa trút khỏi vai một gánh nặng mà trước đó tôi từng nghĩ mình không thể vượt qua.

Tôi bắt đầu chương trình Triết học. Chương trình học khá khó. Có những môn học khiến tôi phải vật lộn với từng trang sách, từng khái niệm, từng bài viết. Nhưng lạ thay, khi nhìn lại, tôi nhận ra rằng Chúa vẫn đang âm thầm dìu dắt tôi đi. Không phải lúc nào Ngài cũng làm cho con đường trở nên dễ dàng nhưng Ngài luôn ban cho tôi đủ sức để bước tiếp.

Ba năm cứ thế trôi qua. Khi tôi hy sinh để đón nhận những thử thách, tôi nhận được một điều quý giá hơn: Một tầm nhìn rộng hơn về cuộc sống. Tôi được hiểu thêm về nền văn hóa của một đất nước phát triển như Hoa Kỳ. Tôi được đặt chân đến những công trình lịch sử vĩ đại mà nước Mỹ đã trải qua. Tôi được nhìn thấy những cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ mà trước đây tôi chưa từng nghĩ mình có cơ hội được tận mắt chứng kiến. Tôi được gặp gỡ và giao tiếp với nhiều người thuộc những tầng lớp và trình độ khác nhau. Tôi cũng được hiểu hơn về đời sống đức tin của người Công giáo tại Mỹ  – một đời sống có nhiều điểm rất khác với những điều tôi từng nghe và từng hình dung khi còn ở Việt Nam.

Quan trọng hơn cả, tôi nhận ra mình đã học được rất nhiều điều từ nền văn hóa nơi đây. Tôi gặp những con người tự do trong suy nghĩ, mạnh dạn trong sáng tạo và không ngần ngại làm những điều mình tin là đúng. Nhưng tự do ở đây không phải là muốn làm gì thì làm; tự do luôn đi đôi với trách nhiệm – trách nhiệm với những lựa chọn, với hành động và với chính con đường mà mình đã chọn. Đó là một nền văn hóa khuyến khích con người dám nghĩ, dám làm, dám thử và cũng dám chấp nhận thất bại. Người ta không quá sợ những điều mới mẻ, không dễ dàng lùi bước trước khó khăn, nhưng luôn tìm cách để tiến về phía trước. Và có lẽ, giữa những ngày tháng sống và học tập nơi đất khách quê người, tôi cũng đang từng chút một học lấy tinh thần ấy: biết bước ra khỏi vùng an toàn, biết đón nhận thử thách, biết sáng tạo và can đảm hơn với những điều Chúa đang mời gọi mình thực hiện.

Nhìn lại…

Nhìn lại quãng đường ba năm, tôi cảm nhận sự quan phòng của Thiên Chúa cách sâu sắc hơn bao giờ hết. Nếu Ngài không giúp tôi trong quyết định năm ấy, có lẽ tôi của ngày hôm nay đã không có được những trải nghiệm này. Nếu Chúa không dìu dắt, có lẽ tôi đã dễ dàng lạc bước giữa một thế giới đầy tự do nhưng cũng không thiếu những cạm bẫy. Nếu không có sự quan phòng của Chúa, có lẽ tôi cũng không học được cách sống kỷ luật giữa một môi trường tự do – một điều đôi khi còn khó hơn rất nhiều so với việc sống trong một khuôn phép đã được định sẵn.

Ba năm qua giúp tôi hiểu rõ hơn rằng: “Thiên Chúa không hứa với chúng ta một con đường không có thử thách. Ngài chỉ hứa rằng Ngài sẽ không bỏ chúng ta một mình trên con đường ấy.”

Có những điều chúng ta không muốn, có những thay đổi khiến chúng ta sợ hãi, có những cánh cửa đóng lại khiến chúng ta nghĩ rằng tương lai của mình đang trở nên tồi tệ. Nhưng biết đâu, chính qua những điều ấy, Thiên Chúa đang mở ra một con đường mà chúng ta chưa thể nhìn thấy. Vì thế, hãy đón nhận những thử thách bằng một trái tim tin tưởng.

Các bạn trẻ thân mến,

Đừng quá sợ hãi khi cuộc sống đưa bạn đến một nơi mà bạn chưa từng nghĩ mình sẽ đến. Đừng quá lo lắng khi Chúa đưa bạn ra khỏi vùng an toàn. Đừng vội nghĩ rằng một điều không xảy ra theo kế hoạch của mình có nghĩa là cuộc đời đang đi sai hướng.

Nhưng hãy thử bước thêm một bước nữa. Hãy làm điều bạn có thể làm hôm nay. Hãy cố gắng hết sức với những gì Chúa trao cho bạn và hãy để phần còn lại cho sự quan phòng của Ngài.

Ba năm trước, tôi rời Việt Nam với rất nhiều câu hỏi. Hôm nay, sau ba năm, tôi vẫn còn rất nhiều câu hỏi. Nhưng có một điều tôi chắc chắn hơn trước: Thiên Chúa luôn có cách của Ngài. Và đôi khi, điều chúng ta cần không phải là nhìn thấy toàn bộ con đường, mà chỉ cần đủ niềm tin để bước đi cùng Ngài trong bước tiếp theo.

Ba năm xa quê — ba năm thử thách — ba năm của ân sủng.

“Hãy đón nhận những thử thách trong niềm tin tưởng, bởi vì bạn không bao giờ bước đi một mình.”

Hạt Mưa