Muốn cho đời và ánh sáng cho trần gian – Chúa Nhật V Thường Niên – Năm A

(Mt 5,13 – 16)

Sau khi công bố Tám Mối Phúc, Chúa Giê-su phán tiếp những lời hằng sống: “Các con là muối đất… là sự sáng thế gian” (x. Mt 5, 13-14). Lời trên chứa đựng căn tính Ki-tô giáo của chúng ta. Điều đáng nói ở đây là Chúa Giê-su không chỉ nói các môn đệ đơn giản là “muối”, là “ánh sáng” nhưng là “muối đất” và là “sự sáng thế gian”. 

Ánh sáng khởi đi từ lòng xót thương

Ngôn sứ I-sai-a mô tả chiều kích xã hội rất thực tế của đời sống đức tin. Thiên Chúa không hài lòng với những hình thức ăn chay, giữ luật bề ngoài nếu thiếu tình yêu thương và công bình, Ngài đề nghị: “Hãy chia bánh của ngươi cho kẻ đói, hãy tiếp nhận vào nhà ngươi những kẻ bất hạnh không nhà ở…Như thế, sự sáng của ngươi tỏ rạng như hừng đông” (Is 58,7-8).

Ánh sáng Thiên Chúa nói tới không phải là thứ ánh sáng phát ra từ lời nói hùng hồn, nhưng là ánh sáng của lòng bác ái được sống cụ thể. Khi con người biết mở lòng ra cho tha nhân, nhất là người nghèo khổ và bị bỏ rơi, thì chính lúc ấy Thiên Chúa tỏ mình. Thánh Gio-an Kim Khẩu đã nhấn mạnh: “Không có gì làm cho Ki-tô hữu giống Thiên Chúa cho bằng lòng thương xót”. Như thế, ánh sáng Ki-tô hữu không chiếu từ chính mình, mà là phản chiếu dung mạo Thiên Chúa là Tình Yêu.

Ánh sáng của Tin Mừng đến từ thập giá Đức Ki-tô

Trong thư gửi tín hữu Cô-rin-tô, thánh Phao-lô chia sẻ kinh nghiệm truyền giáo rất khiêm tốn của mình: “Tôi không đến với uy thế của tài hùng biện hoặc của sự khôn ngoan; tôi đến công bố bằng chứng của Thiên Chúa… để đức tin của anh em không dựa vào sự khôn ngoan loài người, nhưng dựa vào quyền năng của Thiên Chúa” (1 Cr 2,1.5).

Thánh nhân ý thức rằng, ánh sáng Tin Mừng không phát xuất từ tài hùng biện hay chiến lược con người, nhưng từ thập giá Đức Ki-tô. Đây là một nghịch lý: yếu đuối nhưng lại mạnh mẽ, đơn sơ nhưng lại biến đổi lòng người.

Thánh Công đồng Vaticanô II cũng khẳng định điều này khi nói rằng, Hội Thánh “không cậy dựa vào đặc quyền trần thế, nhưng vào quyền năng của Thập Giá Chúa Ki-tô” (Hiến chế Lumen Gentium, số 8). Người Ki-tô hữu chỉ thực sự là ánh sáng khi họ sống khiêm nhường và tín thác vào ân sủng Chúa.

“Muối đất… và sự sáng thế gian”

Đỉnh cao của Lời Chúa hôm nay là lời Đức Giê-su trong Tin Mừng Mát-thêu: “Các con là muối đất… các con là sự sáng thế gian” (Mt 5,13-14).

Muối không hiện diện để phô trương, nhưng để thấm vào và làm dậy men. Ánh sáng không chiếu cho chính mình, nhưng để người khác nhìn thấy đường đi. Đức Giê-su không nói “anh em phải trở nên”, nhưng khẳng định “anh em là”. Điều đó cho thấy căn tính Kitô hữu phát sinh từ mối hiệp thông với Người.

Thánh Au-gút-ti-nô giải thích: “Đức Ki-tô là ánh sáng thật; chúng ta là ánh sáng nhờ được thắp lên từ Người” (Chú giải Tin Mừng Gio-an). Nếu tách khỏi Đức Ki-tô, muối sẽ nhạt và ánh sáng sẽ tắt.

Đồng thời, Đức Giê-su cảnh báo: muối có thể ra nhạt, ánh sáng có thể bị che khuất. Đó là khi đời sống đức tin không còn gắn với hành động, khi lời tuyên xưng không đi đôi với chứng tá. Công đồng Trentô đã dạy rằng đức tin sống động luôn phải được biểu lộ bằng việc làm bác ái (Sắc lệnh về Công chính hóa).

Vì thế, mối liên kết giữa “muối” và “ánh sáng” được thể hiện. Lời Chúa Giê-su gửi đến mỗi chúng ta là hãy chiếu tỏa “ánh sáng” trước mặt mọi người, nghĩa là toàn bộ đời sống ta phải phản ánh ngọn lửa của Chúa Thánh Thần, chúng ta đã lãnh nhận ngày chịu phép Rửa tội: “Chính Người cũng đã đóng ấn tín trên chúng ta và đổ Thần Khí vào lòng chúng ta làm bảo chứng” ( x. 2 Cor 1, 22). Ngọn lửa này tỏa sáng qua việc loan báo Tin Mừng với lòng từ tâm, Tin Mừng cứu độ cho hết mọi người trong Đức Giê-su Ki-tô đã chết và sống lại. 

Đức cố Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI nhắc lại rằng “Quả thật, lời rao giảng và chứng tá cho Tin Mừng là công việc phục vụ đầu tiên mà những người kitô có thể cống hiến cho mọi người cũng như cho toàn thể nhân loại, xét vì những người ki-tô là những kẻ được mời gọi thông truyền cho tất cả mọi người tình yêu của Thiên Chúa Cha, được biểu lộ tròn đầy nơi Chúa Giê-su Ki-tô, Ðấng Cứu Thế Duy Nhất của thế giới”. (Diễn văn tại Ðại Học Truyền Giáo Roma 11/3/ 2006 nhân dịp kỷ niệm bốn mươi của Nghị định “Ad gentes” của Công Đồng Vatican II).

Chúa Nhật V Mùa Thường Niên mời gọi mỗi chúng ta xét lại đời sống Ki-tô hữu của mình: ta có đang là muối còn mặn không? Ánh sáng của ta có đang chiếu sáng không? Trong một thế giới đầy bóng tối của ích kỷ, bạo lực và dửng dưng, Thiên Chúa không cần những Ki-tô hữu hoàn hảo, nhưng cần những con người sẵn sàng để cho ánh sáng của Người đi qua cuộc đời mình.

Chúng ta cùng cầu xin Chúa cho chúng ta biết sống đức tin bằng những hành động cụ thể của yêu thương, khiêm nhường và phục vụ, để giữa đời thường, ánh sáng Đức Ki-tô tiếp tục bừng sáng và muối Tin Mừng không bao giờ nhạt đi.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ

Nguồn: tonggiaophanhanoi.org