Chúng ta vừa bước qua ngưỡng cửa của thời gian để tiến vào Năm Mới, năm Bính Ngọ. Năm cũ Ất Tỵ đã lặng lẽ khép lại như một trang sách đã hoàn tất, và năm mới Bính Ngọ rạng ngời mở ra như một chương mới đầy hứa hẹn. Trong nhịp chuyển mình âm thầm mà sâu xa của đất trời, Rắn Ất Tỵ đã trao lại nhịp bước cho Ngựa Bính Ngọ, để hành trình của nhân loại tiếp tục bền bỉ tiến về phía trước.
Từ ngàn xưa, Ngựa là một trong những loài vật được con người yêu mến và gắn bó sâu đậm nhất. Không chỉ bởi dáng vóc mạnh mẽ, uy nghi, mà còn bởi những đóng góp to lớn cho đời sống mưu sinh và sự phát triển của xã hội. Trong thời bình, Ngựa là người bạn đồng hành cần mẫn và trung thành: giúp cày bừa ruộng đất, chuyên chở hàng hóa, kéo xe, chở người, và đặc biệt là phương tiện nhanh nhất để chuyển thư tín, công văn trong những thời đại chưa có máy móc hiện đại. Ngựa không chỉ là sức lao động, mà còn đem lại niềm vui cho con người qua những cuộc đua, những buổi đi săn, những màn cưỡi Ngựa bắn tên, biểu diễn xiếc thú nơi sức mạnh hòa quyện với nghệ thuật.
Không dừng lại ở đó, Ngựa còn hiến dâng chính thân mình cho con người. Thịt Ngựa trở thành thực phẩm và lễ tế; xương Ngựa nấu cao làm thuốc, góp phần vào y học cổ truyền và hiện đại. Từ Ngựa, các nhà khoa học đã chế tạo nên những loại huyết thanh quý giá, đặc biệt là huyết thanh chống nọc rắn, cứu sống vô vàn sinh mạng. Trong chiến tranh, Ngựa lại càng nổi bật hơn nữa: là linh hồn của các đội kỵ binh, khinh binh, thám mã, truyền tin, tải lương, tải đạn, tải thương, kéo pháo. Có những con Ngựa cưỡi có thể đi hàng trăm cây số mỗi ngày, nên được tôn vinh là Thiên Lý Mã. Ngựa cũng đa dạng về sắc vóc: Ngựa bạch, Ngựa ô, Ngựa hồng, Ngựa tía, Ngựa xám, Ngựa vằn, và cả Xích Thố Mã lừng danh trong lịch sử.
Trong kho tàng văn hóa Việt Nam, hình ảnh Ngựa hiện diện dày đặc trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ như một biểu tượng sinh động để diễn tả nhân tình thế thái. Khi nói về sự thẳng thắn, người ta ví: “Thẳng như ruột Ngựa”; khi phê phán sự hung bạo thì nói: “Đầu Trâu, mặt Ngựa”; ca ngợi tinh thần đoàn kết lại nhắc: “Một con Ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ”. Nói đến phú quý thăng trầm, người ta bảo: “Lên Voi, xuống Ngựa”; phê phán sự thiếu trung thành qua câu: “Thay Ngựa, đổi chủ”; cảnh tỉnh lòng tham vô độ bằng lời: “Được đầu Voi, đòi đầu Ngựa”. Ngạn ngữ Pháp cũng mượn hình ảnh Ngựa để nhắc đến sự bền bỉ: “Muốn đi xa phải giữ sức Ngựa”. Kinh nghiệm sống và lãnh đạo được gói trọn trong những lời súc tích như: “Cầm cương, nảy mực”, hay “Nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy” – một lời nói ra, bốn Ngựa đuổi cũng không kịp.
Dẫu là năm Ngựa hay năm nào đi nữa, thì những ngày qua, lòng người đã rộn ràng chuẩn bị Tết. Ngày Tết đến, ai cũng mong mọi sự phải mới, bởi chính chúng ta gọi đó là Năm Mới. Từ nhiều ngày nay, chúng ta đi chúc Tết nhau theo trật tự thân thương của văn hóa Việt: con cháu chúc Tết ông bà cha mẹ, em chúc Tết anh chị, công nhân viên chúc Tết thủ trưởng. Những món quà tuy nhỏ nhưng gói trọn tấm lòng, kèm theo những lời chúc tốt đẹp cho một khởi đầu mới.
Người Việt còn có tục xông nhà, xông đất, mong người đầu tiên bước vào nhà là người hiền lành, tử tế, nhanh nhẹn, để cả năm gia đình được may mắn và bình an. Tựu trung lại, tất cả những phong tục và lời chúc ấy đều hướng về ước mong một tương lai sáng sủa, một đời sống đủ đầy và an ổn.
Tuy nhiên, dưới ánh sáng đức tin, người Ki-tô hữu được mời gọi đi xa hơn những ước mong trần thế. Của cải, thành công, phú quý rồi cũng qua đi. Chúa mới chính là gia nghiệp, là cùng đích và là nền tảng sự sống của con người. Chính vì thế, Chúa Giê-su nhắc nhở: “Các con chớ áy náy về ngày mai.” Tương lai của mỗi người nằm trong bàn tay quan phòng của Thiên Chúa, Đấng là Cha đầy yêu thương, luôn muốn điều tốt nhất cho con cái mình.
Chúng ta vẫn phải lao động, lo toan, tích lũy cho tương lai – điều đó là cần thiết và chính đáng. Nhưng Lời Chúa cảnh tỉnh: “Nếu như Chúa chẳng xây nhà, thợ nề vất vả cũng là uổng công.” Hãy làm hết sức mình trong bổn phận và trách nhiệm, phần còn lại hãy phó thác cho Thiên Chúa, vì Ngài sẽ hoàn tất những gì chúng ta không thể.
Một truyền thống rất đẹp của người Ki-tô hữu là dâng ngày đầu năm cho Thiên Chúa. Dâng những giây phút đầu tiên của năm mới để xin Chúa đổi mới, chúc lành và thánh hóa. Ca nhập lễ Thánh lễ Minh Niên vang lên như lời cầu nguyện chung của Hội Thánh: “Nguyện Chúa Trời dủ thương và chúc phúc, xin tỏa ánh tôn nhan rạng ngời trên chúng con, cho cả hoàn cầu biết đường lối Chúa, và muôn nước biết ơn cứu độ của Ngài” (Tv 66,2-3).
Ngựa được xếp vào mười hai con giáp và kết hợp với can chi tạo nên các năm Ngọ như Bính Ngọ, Mậu Ngọ, Canh Ngọ, Nhâm Ngọ. Ngọ thuộc cực dương: giờ Ngọ là chính trưa, tháng Ngọ là tháng sáu thời điểm cây cối sinh trưởng mạnh mẽ. Người tuổi Ngọ thường được xem là tự tin, thông minh, phóng khoáng, nhiệt tình, yêu tự do và ứng biến linh hoạt. Thành công nhiều nhưng thử thách cũng không ít một lời nhắc để mỗi người biết điều hòa tự do bằng trách nhiệm, nhiệt huyết bằng khôn ngoan.
Năm Bính Ngọ là sự kết hợp đặc biệt: Bính thuộc Dương Hỏa, Ngọ cũng thuộc Hỏa, biểu trưng cho ánh sáng và nhiệt huyết; nhưng theo nạp âm, Bính Ngọ lại mang mệnh Thiên Hà Thủy, nước từ trời cao đổ xuống. Lửa và nước tưởng chừng đối nghịch, nhưng lại bổ túc cho nhau. Đó là một hình ảnh đẹp cho đời sống đức tin: cần nhiệt thành của con người, nhưng phải được ân sủng Thiên Chúa điều hòa và hướng dẫn.
Hình ảnh Ngựa trong năm Ngọ vì thế trở thành lời mời gọi mạnh mẽ. Ngựa là biểu tượng của lên đường, trung thành và bền bỉ, nhưng Ngựa chỉ thực sự hữu ích khi có người cầm cương. Với người Ki-tô hữu, Thiên Chúa chính là Đấng cầm cương cuộc đời, còn chúng ta là những người lên đường theo ý Ngài. Như Thánh vịnh nhắc nhở: “Hãy ký thác đường đời cho Chúa, tin tưởng vào Người, Người sẽ ra tay.”
Ước mong Năm Bính Ngọ sẽ là một năm đầy nhiệt huyết tông đồ nhưng cũng tràn đầy ân sủng, để mỗi người chúng ta biết chạy đúng đường, đi đúng hướng và về đúng đích là Thiên Chúa,nguồn mạch sự sống đời đời.
Tết con Ngựa đã về. Xin cho năm mới là năm của đổi mới, phát triển và hy vọng, cho con người, cho quê hương đất nước và cho Giáo Hội Việt Nam.
Xin cầu chúc mọi người Năm Mới sức khỏe, bình an và thăng tiến, tất cả đều nhờ hồng ân Thiên Chúa ban tặng. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
Nguồn: tonggiaophanhanoi.org
TIN LIÊN QUAN: