Tháng 6/2026, Tây Ban Nha sẽ kỷ niệm 100 năm ngày qua đời của kiến trúc sư tài ba Antoni Gaudí, người đã tạo nên công trình có một không hai của thành phố Barcelona nói riêng và cả thế giới nói chung.
Dấu mốc trăm năm này không chỉ mang ý nghĩa văn hóa. Sự kiện đã trở thành một biến cố đủ quan trọng để Giáo hội Công giáo và chính quyền Tây Ban Nha dành trọn một năm tưởng niệm cuộc đời và sự nghiệp của ông.
Kiến trúc sư Antoni Gaudí qua đời ngày 10/6/1926. Ông thường được xem là một thiên tài dị biệt trong nghệ thuật, với những đường cong và màu sắc khó xếp vào bất kỳ trường phái nào. Nhưng với chính Gaudí, kiến trúc chưa bao giờ tách rời khỏi đức tin.
“Vị khách của tôi không vội vàng”, ông từng nói, khi nhắc đến Thiên Chúa.
Niềm xác tín ấy lý giải vì sao kiệt tác còn dang dở của ông – Vương cung thánh đường Sagrada Família – không chỉ là một nhà thờ, mà còn là một cuốn sách giáo lý khổng lồ bằng đá.
Vương cung thánh đường như một bản tuyên xưng đức tin
Vương cung thánh đường Sagrada Família được khởi công từ năm 1882 và đến nay vẫn đang tiếp tục được xây dựng. Mỗi mặt tiền, mỗi ngọn tháp và từng biểu tượng đều mang ý nghĩa thần học rõ ràng.
Mặt tiền Giáng Sinh loan báo niềm vui và mầu nhiệm Nhập Thể. Mặt tiền Thương Khó diễn tả đau khổ và hy sinh. Mặt tiền Vinh Quang trong tương lai hướng đến sự Phục Sinh và sự sống đời đời. Khách tham quan không chỉ bước vào một công trình kiến trúc, mà đang đi qua những mầu nhiệm trung tâm của Ki-tô giáo.
Chính sự kết hợp hòa quyện giữa đức tin và nghệ thuật này khiến lễ kỷ niệm 100 ngày mất của Gaudí vượt ra ngoài giới kiến trúc. Trong bối cảnh nhiều nhà thờ tại châu Âu bị xem như di sản văn hóa, Gaudí mang đến một quan niệm khác. Đó là không gian thánh có khả năng loan báo Tin Mừng bằng hình khối, ánh sáng và tỷ lệ.
Vì sao có “Năm Gaudí”?
Việc dành trọn một năm tưởng niệm cho phép các tổ chức đi sâu hơn là những hoạt động mang tính tượng trưng. Nhiều triển lãm, hội thảo học thuật, cử hành phụng vụ và sinh hoạt cộng đồng sẽ được tổ chức. Các hoạt động này giúp mọi người khám phá về kiến trúc sư Gaudí không chỉ như một nhà đổi mới, mà như một tín hữu có đời sống sáng tạo được nuôi dưỡng bằng cầu nguyện hằng ngày, chay tịnh và lối sống đơn sơ.
Thời điểm kỷ niệm cũng mang ý nghĩa đặc biệt. Lễ kỷ niệm diễn ra khi Tòa Thánh vẫn đang xem xét án phong chân phước cho ông Gaudí. Tiến trình này bắt đầu từ năm 2003 và phản ánh sự công nhận ngày càng rõ về đời sống thánh thiện cá nhân của ông. Dù không thể đảm bảo về việc tuyên thánh, việc mở án đã đặt lại câu hỏi về nơi chốn và hình thức của sự thánh thiện trong thế giới hôm nay.
Với kiến trúc sư Gaudí, con đường nên thánh gắn liền với bàn vẽ, hình học và sự kiên nhẫn.
Đức tin, văn hóa và ý nghĩa với thời đại hôm nay
“Năm Gaudí” cũng chạm đến một bối cảnh văn hóa rộng lớn hơn. Trong một châu Âu ngày càng tục hóa và khát khao tìm kiếm ý nghĩa, kiến trúc sư Gaudí cho thấy đức tin và sáng tạo không đối nghịch nhau. Trái lại, niềm tin có thể mở rộng trí tưởng tượng và chiều sâu nghệ thuật.
Khi Tây Ban Nha chuẩn bị trở thành tâm điểm của thế giới vào năm 2026, thậm chí có thể đón Đức Giáo hoàng, lễ kỷ niệm 100 ngày qua đời của Gaudí trở thành điểm hội tụ hiếm có. Nghệ thuật, đức tin, du lịch và thần học gặp nhau nơi một con người thuộc trọn vẹn về cả bốn lĩnh vực ấy.
Một trăm năm sau ngày qua đời, Antoni Gaudí vẫn chưa hoàn thành, không chỉ về công trình đang xây mà cả trong tầm ảnh hưởng. Việc dành một năm để tưởng nhớ di sản của ông khẳng định một điều cốt lõi: Vẻ đẹp quy hướng về Thiên Chúa vẫn có sức lay động với cả người tin lẫn người hoài nghi.
Theo Aleteia
Chuyển ngữ: Khánh Ly
TIN LIÊN QUAN: